Derneğin Adı ve Merkezi
Madde 1) Derneğin adı, “Barış Derneği”dir. Derneğin merkezi İstanbul’dur.
Derneğin Amacı ve Bu Amacı Gerçekleştirmek İçin Dernekçe Sürdürülecek Çalışma Konuları ve Biçimleri İle Faaliyet Alanı
Madde 2) Barış Derneğinin amacı, insanların eşitlikçi, özgür bir toplumda barış içinde yaşayacağı bir dünyanın yaratılmasına katkıda bulunmaktır. Dernek, bu amaç doğrultusunda, dünya halklarını tehdit eden savaşçı politikaların kaynağı konusunda toplumu bilgilendirici etkinlikler düzenler; barış bilincinin geniş halk kesimlerinde yerleşmesi için çalışmalar yapar; faşist, savaş yanlısı, şovenist, militarist, emperyalist propagandaya karşı barışın sesini yükseltir.
Madde 3) Barış Derneği, tüzüğüne ve “Dernekler Kanunu”nda düzenlenen haline uygun olmak kaydıyla, etkinliklerinin planlanmasında ve hayata geçirilmesinde özerkliğe sahiptir. Bununla birlikte, aynı amaçlara sahip diğer derneklerle birleşebilir veya amaçları aynı olan derneklerle, amaçlarını gerçekleştirmek üzere federasyon kurabilir. Var olan bir federasyona dâhil olabilir. Dernekler Kanunu hükümleri çerçevesinde, tüzüğünde gösterilen amaçları gerçekleştirmek üzere uluslararası faaliyette ve işbirliğinde bulunabilir. Yurt içinde ve yurt dışında şube açabilir ve yurt dışında kurulmuş dernek veya kuruluşlara üye olarak katılabilir. Derneklerin kendi aralarında veya vakıf, sendika ve benzeri sivil toplum kuruluşlarıyla ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere girişim, hareket, platform, cephe ve benzeri adlarla oluşturdukları tüzel kişiliği bulunmayan geçici nitelikteki birlikteliklerle ortak hareket edebilir, etkinlik düzenleyebilir, ortak yayın yayınlayabilir.
Dernekçe Sürdürülecek Çalışma Konuları ve Biçimleri
a) Üyelerini ve kamuoyunu bilgilendirmek için her türlü toplantı, panel, açık oturum, seminer, konferans, bilimsel ve sanatsal toplantılar, temsil, yurtiçi ve yurtdışı geziler, sergiler, geceler, yemekli toplantılar, konser, festival, fuar, şenlik ve diğer gösteriler ve etkinlikler düzenlemek,
b) Amaç ve hizmet konularını gerçekleştirebilmek için üyeleri ya da uzman kişiler aracılığıyla araştırma, inceleme, geliştirme, çalışma ve etütleri yapmak, öneri ve dilekleri belirlemek ve bunları her türlü yayın araçları ile yayımlamak,
c) Amaç ve hizmet konularını gerçekleştirebilmek için üyeleri ya da uzman kişiler aracılığıyla, bilim, teknik, kültür, sanat, folklor, spor ve benzeri konularda faaliyet sahaları açmak, bunlar için dernek içinde kollar kurmak, turnuvalar düzenlemek, kulüp ve kurslar açmak,
d) Amaç ve hizmet konularını gerçekleştirebilmek için ihtiyaç duyduğu gelirleri temin etmek amacıyla ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak, iktisadi, ticari ve sınaî işletmeler, ortaklıklar, vakıflar ve yardımlaşma sandıkları kurmak ve işletmek,
e) Amaç ve hizmet konularını gerçekleştirebilmek için “Yardım Toplama Kanunu” ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak yardım ve bağış toplamak, yardım ve bağış kabul etmek ya da vermek, şartlı ve şartsız vasiyetleri kabul etmek, yurt dışından bağış kabul etmek,
f) Mevzuatın izin verdiği lokal açma, sosyal ve kültürel tesisler kurma ve benzeri tüm haklarını kullanmak ve gerekli diğer faaliyet ve çalışmaları yapmak,
g) İkametgâhı ile amaç ve hizmet konuları için gerekli taşınır ve taşınmaz malları ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak kiralamak, satın almak ve satmak, taşınmazlar üzerinde ayni hak tesis etmek, bağışları ve vasiyetleri kabul etmek,
h) Amacın gerçekleştirilmesi için gerek görülmesi durumunda vakıf veya federasyon kurmak veya kurulu bir federasyona katılmak,
i) Uluslararası faaliyette bulunmak, yurt dışındaki dernek veya kuruluşlara üye olmak ve bu kuruluşlarla proje bazında ortak çalışmalar yapmak veya yardımlaşmak,
j) Derneğin amacını gerçekleştirmek üzere, benzer amaçlı derneklerden, işçi sendikalarından ve meslekî kuruluşlardan maddî yardım almak ve adı geçen kurumlara maddî yardımda bulunmak,
k) Amacın gerçekleştirilmesi için gerek görülmesi halinde, 5072 sayılı “Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun” hükümleri saklı kalmak üzere, kamu kurum ve kuruluşları ile görev alanlarına giren konularda ortak projeler yürütmek,
l) Dernek üyelerinin yiyecek, giyecek gibi zaruri ihtiyaç maddelerini ve diğer mal ve hizmetlerle kısa vadeli kredi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla sandık kurmak,
m) Gerekli görülen yerlerde şube ve temsilcilikler açmak,
n) Derneğin amacı ile ilgisi bulunan ve kanunlarla yasaklanmayan alanlarda, diğer derneklerle veya vakıf, sendika ve benzeri sivil toplum kuruluşlarıyla ortak bir amacı gerçekleştirmek için plâtformlar oluşturmak, var olan platformlara katılmak
Üyelik
Üyeliğe Kabul, Üyelikten Çıkma ve Çıkarılmanın Şartları ve Şekilleri
Madde 4) Fiil ehliyetine sahip bulunan ve derneğin amaç ve ilkelerini benimseyerek bu doğrultuda çalışmayı kabul eden ve mevzuatın öngördüğü koşulları taşıyan her gerçek ve tüzel kişi bu derneğe üye olma hakkına sahiptir.
Dernek Başkanlığı’na yazılı olarak yapılacak üyelik başvurusu, Dernek Yönetim Kurulu’nca en çok otuz (30) gün içinde üyeliğe kabul veya isteğin reddi şeklinde karara bağlanır ve sonuç yazıyla başvuru sahibine bildirilir. Başvurusu kabul edilen üye, bu amaçla tutulacak deftere kaydedilir.
Derneğin asıl üyeleri, derneğin kurucuları ile müracaatları üzerine Yönetim Kurulu’nca üyeliğe kabul edilen kişilerdir.
Derneğe maddi ve manevi bakımdan önemli destek sağlamış bulunanlar Yönetim Kurulu kararı ile “Onursal Üye” olarak kabul edilebilir.
Derneğin şubesi açıldığında merkezde kayıtlı üyelerin kayıtları şubelere aktarılır. Yeni üyelik müracaatları şubelere yapılır. Üyeliğe kabul ve üyelikten silinme işlemleri Genel Merkez’in onayı alınmak şartıyla, şube yönetim kurulları tarafından yapılır.
Üyelikten Çıkma
Madde 5) Her üye yazılı olarak bildirmek kaydıyla, dernekten çıkma hakkına sahiptir.
Üyenin istifa dilekçesi Yönetim Kurulu’na ulaştığı anda çıkış işlemleri sonuçlanmış sayılır. Üyelikten ayrılma, üyenin derneğe olan birikmiş borçlarını sona erdirmez.
Üyelikten Çıkarılma
Madde 6) Dernek üyeliğinden çıkarılmayı gerektiren haller şunlardır.
a) Dernek tüzüğüne aykırı davranışlarda bulunmak,
b) Verilen görevlerden sürekli kaçınmak,
c) Yazılı ikazlara rağmen üyelik aidatını bir yıl içinde ödememek,
d) Dernek organlarınca verilen kararlara uymamak,
e) Derneği siyasi, hukuki, ahlaki ya da mali nedenlerden dolayı ciddi bir şekilde yükümlülük altına sokan davranışlarda bulunmak,
f) Üye olma şartlarını kaybetmiş olmak,
Yukarıda sayılan durumlardan birinin tespiti halinde Yönetim Kurulu kararı ile üyelikten çıkarılabilir. Yönetim Kurulu’nun ihraç kararına karşı yapılan itirazlar Genel Kurul’da görüşülür. Genel Kurul kararı kesindir, sonradan değiştirilmez.
Üye aidatını ödememesi sebebiyle üyelikten çıkarılıp çıkarılmayacağına ilişkin tasarruf yetkisi Genel Merkez Yönetim Kurulu’na verilmiştir.
Dernekten çıkan veya çıkarılanlar, üye kayıt defterinden silinir ve dernek malvarlığında hak iddia edemez.
Üyelik Hakları
Madde 7)
a)Her üye Genel Kurul’da söz ve oy hakkına,
b)Yönetici görevler için seçme ve seçilme hakkına,
c)Derneğin yönetici organlarına dernek ve dernek faaliyetleri hususunda yazılı şikâyet ve öneri vermek hakkına,
d)Dernek çalışmalarının seyrine dair bilgi talebinde bulunmak hakkına sahiptir.
Üyelik Yükümlülükleri
Madde 8)
a) Barış bilincinin yaygınlaşması için derneğin faaliyetlerine katılmak,
b) Tüzükte belirtilen görevlere, iç işleyişe ve yönetici organların aldıkları kararlara uymak,
c) Genel Kurul toplantılarına katılmak,
d) Seçildikleri görevlerin gereklerini yerine getirmek,
e) Düzenli aidat ödemek,
f) Tüzükte öngörülen hükümlere uymak,
g) İyi bir davranış sergilemek.
Fahri Üyelik
Madde 9) Derneğin amaçlarının ve hizmet konularının geliştirilmesiyle ilgili olan kimi özel ve tüzel kişiler Yönetim Kurulu kararıyla, fahri üye olarak derneğe alınabilirler. Fahri üyeler, şikâyet ve önerilerini yönetici organlara yazılı olarak bildirmek, dernek çalışmalarının seyrine dair bilgi alabilmek hakkına sahiptirler. Fahri üyelerin, dernek tarafından belirlenen kotalara katkıda bulunmak, tüzükte öngörülen hükümlere uygun davranmak ve iyi bir davranış sergilemek yükümlülükleri vardır.
Dernek Organları
Madde 10) Derneğin organları aşağıda gösterilmiştir.
a) Genel kurul,
b) Yönetim Kurulu,
c) Denetim Kurulu,
Dernek Genel Kurulu’nun Kuruluş Şekli, Toplanma Zamanı, Çağrı ve Toplantı Usulü
Madde 11) Genel Kurul, derneğin en yetkili karar organı olup, derneğe kayıtlı üyelerden, şubenin doğal delegeleri ile şubede kayıtlı üyeler tarafından seçilmiş delegelerden oluşur.
Genel Kurul;
a) Bu tüzükte belli edilen zamanda olağan,
b) Yönetim veya Denetim Kurulu’nun gerekli gördüğü hallerde veya dernek üyelerinden beşte birinin yazılı isteği üzerine otuz (30) gün içinde olağanüstü toplanır.
Olağan Genel Kurul, üç (3) yılda bir, Kasım ayı içersinde, Yönetim Kurulu’nca belirlenecek gün, yer ve saatte toplanır.
Genel Kurul, toplantıya Yönetim Kurulu’nca çağrılır.
Çağrı Usulü
Yönetim Kurulu, dernek tüzüğüne göre Genel Kurul’a katılma hakkı bulunan üyelerin listesini düzenler. Genel Kurul’a katılma hakkı bulunan üyeler, en az on beş (15) gün önceden, günü, saati, yeri ve gündemi bir gazetede ilan edilmek veya yazılı ya da elektronik posta ile bildirilmek suretiyle toplantıya çağrılır. Bu çağrıda, çoğunluk sağlanamaması sebebiyle toplantı yapılamazsa, ikinci toplantının hangi gün, saat ve yerde yapılacağı da belirtilir. İlk toplantı ile ikinci toplantı arasındaki süre yedi günden az, altmış günden fazla olamaz.
Toplantı, çoğunluk sağlanamaması sebebinin dışında başka bir nedenle geri bırakılırsa, bu durum geri bırakma sebepleri de belirtilmek suretiyle, ilk toplantı için yapılan çağrı usulüne uygun olarak üyelere duyurulur. İkinci toplantının geri bırakma tarihinden itibaren en geç altı ay içinde yapılması zorunludur. Üyeler ikinci toplantıya, birinci fıkrada belirtilen esaslara göre yeniden çağrılır.
Genel Kurul toplantısı bir defadan fazla geri bırakılamaz.
Genel Kurulun Oy kullanma ve Karar Alma Usul ve Şekilleri
Madde 12) Genel Kurul, dernek tüzüğüne göre Genel Kurul’a katılma hakkı bulunan üyelerin salt çoğunluğu ile toplanır. İlk toplantıda yeter sayı sağlanamazsa, ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Ancak bu ikinci toplantıya katılan üye sayısı Dernek Yönetim ve Denetim Kurulları üye tam sayısı toplamının iki katından az olamaz.
Genel Kurul’da, aksine karar alınmamışsa, Yönetim ve Denetim Kurulu üyelerin seçimleri gizli oylama ile diğer konulardaki kararlar ise açık olarak oylanır. Gizli oylar, toplantı başkanı tarafından mühürlenmiş kâğıtların veya oy pusulalarının üyeler tarafından gereği yapıldıktan sonra içi boş bir kaba atılması ile toplanan ve oy vermenin bitiminden sonra açık dökümü yapılarak belirlenen oylardır.
Açık oylamada, Genel Kurul Başkanı’nın belirteceği yöntem uygulanır.
Genel Kurulun Görev ve Yetkileri
Madde 13) Aşağıda yazılı hususlar genel kurulca görüşülüp karara bağlanır.
a) Dernek organlarının seçilmesi,
b) Dernek tüzüğünün değiştirilmesi,
c) Yönetim ve Denetim Kurulları’nın faaliyet ve denetim raporlarının görüşülmesi ve onaylanması,
d) Yönetim Kurulu’nun ibrası,
e) Yönetim Kurulu’nca hazırlanan yeni bütçe tasarısının görüşülüp aynen veya değiştirilerek kabul edilmesi,
f) Var olan mali kaynakların ne yönde kullanılacağına karar verilmesi,
g) Derneğin iç yönetimine dair düzenlemelerin değiştirilmesi, yenilenmesi ve onaylanması,
h) Derneğin diğer organlarının denetlenmesi ve gerek görüldüğünde haklı sebeplerle onların görevden alınması,
i) Üyeliğin reddi veya üyelikten çıkarma hakkında verilen Yönetim Kurulu kararlarına karşı yapılan itirazların incelenmesi ve karara bağlanması,
j) Dernek için gerekli olan taşınmaz malların tahsis ve devri, satın alınması veya mevcut taşınmaz malların satılması hususunda yönetim kuruluna yetki verilmesi,
k) Yönetim Kurulu’nca dernek çalışmaları ile ilgili olarak hazırlanacak yönetmelikleri inceleyip aynen veya değiştirilerek onaylanması,
l) Derneğin federasyona katılması ve ayrılmasının kararlaştırılması,
m) Derneğin şubelerinin açılmasının kararlaştırılması ve bu hususta Yönetim Kurulu’na yetki verilmesi,
n) Derneğin uluslararası faaliyette bulunması, yurt dışındaki dernek ve kuruluşlara üye olarak katılması veya ayrılması,
o) Derneğin vakıf kurması,
p) Derneğin fesih edilmesi,
q) Yönetim Kurulu’nun diğer önerilerinin incelenip karara bağlanması,
r) Üyelerin onda birinin (1/10) imzasını taşıyan dilekçelerdeki taleplerin gündeme alınması,
s) Mevzuatta Genel Kurulca yapılması belirtilen diğer görevlerin yerine getirilmesi.
Yönetim Kurulu’nun Teşkili
Madde 14) Yönetim Kurulu, Genel Kurul tarafından dokuz (9) asıl ve dokuz (9) yedek üye olmak üzere üç (3) yıllığına gizli oyla seçilir. Kişiler bu göreve tekrar seçilebilirler. Amaçların yerine getirilmesi için gereken hallerde dernek uzman ve profesyonel kişilerle iletişime geçebilir.
Yönetim Kurulu, seçimden sonraki ilk toplantısında bir kararla görev bölüşümü yaparak bir Başkan, bir Genel Sekreter, Yönetim Kurulu’nun gerekli gördüğü hallerde ikinci bir Genel Sekreter ve bir Sayman belirler.
Yönetim Kurulu, ayda en az bir (1) kez toplanır, ayrıca başkanın ya da üyelerinin çoğunluğunun talep etmesi üzerine de toplanabilir. Kurul, üye tamsayısının yarısından bir fazlasının hazır bulunması ile toplanır. Kararlar, oy çokluğu ile alınır, eşitlik durumunda başkanın oyuna bakılır.
Yönetim Kurulu asıl üyeliğinde istifa veya başka sebeplerden dolayı boşalma olduğu takdirde Genel Kurul’da aldığı oy çokluğu sırasına göre yedek üyelerin göreve çağrılması mecburidir.
Yönetim Kurulu’nun Görev ve Yetkileri
Madde 15) Yönetim Kurulu’nun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Derneği temsil etmek veya bu hususta kendi üyelerinden birine veya bir üçüncü kişiye yetki vermek,
b) Gelir ve gider hesaplarına ilişkin işlemleri yapmak ve gelecek döneme ait bütçeyi hazırlayarak Genel Kurul’a sunmak,
c) Derneğin çalışmaları konuları ile ilgili tüzüğün 3. Maddesinde sıralanmış olan etkinlikleri düzenlemek, bunları gerçekleştirmek için kişileri görevlendirmek,
d) Derneğin iç işleyişine dair düzenlemeleri hazırlayıp, Genel Kurul’un onayına sunmak,
e) Genel Kurul’un verdiği yetki ile şube açmaya ilişkin işlemlerin yürütülmesini sağlamak,
f) Derneğin şubelerinin denetlenmesini sağlamak ve gerek görüldüğünde haklı sebeplerle Şube Yönetim Kurulları’nı görevden almak,
g) Gerekli görülen yerlerde temsilcilik açılmasını sağlamak,
h) Genel Kurul’da alınan kararları uygulamak,
i) Başka örgüt, platform vs. gibi birliklerle olası birleşmeleri, ortak çalışmaları ve işbirliğini görüşüp onaylamak,
j) Her faaliyet yılı sonunda derneğin işletme hesabı tablosu veya bilânço ve gelir tablosu ile Yönetim Kurulu çalışmalarını açıklayan raporunu düzenlemek, toplandığında Genel Kurul’a sunmak,
k) Bütçenin uygulanmasını sağlamak,
l) Genel Merkez ve Şubelerde dernek hizmetleri için görevlendirilecek üyelere verilecek gündelik ve yolluk miktarlarına karar vermek,
m) Derneğe üye alınması veya üyelikten çıkarılma hususlarında karar vermek,
n) Genel Kurul’un verdiği yetki ile yurt içinde veya yurt dışında taşınmaz mal satın almak, derneğe ait taşınır ve taşınmaz malları satmak, bina veya tesis inşa ettirmek, kira sözleşmesi yapmak, dernek lehine rehin ipotek veya ayni haklar tesis ettirmek,
o) Yetki belgesi verilecek kişileri seçmek,
p) Derneğin amacını gerçekleştirmek için yetkisi dâhilinde her çeşit kararı almak ve uygulamak,
q) Mevzuatın kendisine verdiği diğer görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak.
Başkan’ın Görev ve Yetkileri
Madde 16) Başkan da, Genel Yönetim Kurulu gibi uzatılabilir üç (3) yıllık devreler halinde görev yapar. Başkanın görev ve yetkileri şunlardır:
a) Derneğin yasal ve resmi temsiliyeti. Başkan, münferit imzasıyla derneği her hususta temsil ve ilzama yetkilidir. Bu imza yetkisi, Başkan’dan başka Genel Sekreter’e de verilmiştir.
b) Genel Kurul ve Genel Yönetim Kurulu’nda yapılacak görüşmeleri kararlaştırmak ve yönetmek,
c) Derneğin adresini ve yönetimini üzerine almak,
d) Derneğin amaçlarının yerine getirilmesini sağlamak,
e) Genel Yönetim Kurulu’nun toplantıya çağırılması ve görüşme takviminin belirlenmesi,
f) Genel Yönetim Kurulu ve Genel Kurul’un aldığı kararların yerine getirilmesi veya yerine getirilmesinin sağlanması,
g) Derneğin gider ve ödemelerinin düzenlenmesi ve saymanla birlikte makbuz, fiş ve benzeri belgelerin imzalanması,
h) Dernek çalışmalarına dair görüşmelerin ve yazışmaların imzalanması ve yazman tarafından imzalanan belgelerin onaylanması.
Genel Sekreter
Madde 17) Başkan’ın kendisine verdiği görevlerin yerine getirilmesi ve derneğin kamu kurumları ile ilişkilerinin yürütülmesi dışında başkanın yokluğunda ona vekâlet etmek görevine de sahiptir. Sekreter derneğin yönetsel işlemlerinden sorumludur. Münferit imzasıyla Derneği her hususta temsil ve ilzama yetkilidir.
Sekreter’in başlıca görevleri:
a) Derneğin her türlü evrak, pul ve dosyasının tasnifi ve gözetimi,
b) Toplantıların kayıtlarının düzenlenmesi ve bu toplantıların çağrılarının yapılması,
c) Derneğin yıllık faaliyet raporunun ve diğer evrakların düzenlenmesi,
d) Üyelerin isimleri ve dernekle ilişkilerine dair bilgileri içeren dosyaların güncellenmesi,
e) Başkan’ın onayıyla sertifika dağıtımı.
Sayman
Madde 18) Derneğin mali kaynaklarını kendinde toplar ve muhafaza eder. Başkanın onay verdiği ödemeleri yapar.
Denetim Kurulu'nun Teşkili
Madde 19) Denetim Kurulu, üç (3) asıl ve üç (3) yedek üye olmak üzere Genel Kurul tarafından seçilir.
Denetim Kurulu asıl üyeliğinde istifa veya başka sebeplerden dolayı boşalma olduğu takdirde Genel Kurul’da aldığı oy çokluğu sırasına göre yedek üyelerin göreve çağrılması mecburidir.
Denetim Kurulu'nun Görev ve Yetkileri
Madde 20) Denetim Kurulu, derneğin, tüzüğünde gösterilen amaç ve amacın gerçekleştirilmesi için sürdürüleceği belirtilen çalışma konuları doğrultusunda faaliyet gösterip göstermediğini, defter, hesap ve kayıtların mevzuata ve dernek tüzüğüne uygun olarak tutulup tutulmadığını, dernek tüzüğünde tespit edilen esas ve usullere göre ve bir yılı geçmeyen aralıklarla denetler ve denetim sonuçlarını bir rapor halinde yönetim kuruluna ve toplandığında genel kurula sunar.
Denetim Kurulu, gerektiğinde Genel Kurul’u toplantıya çağırır.
Derneğin Şubelerinin Kuruluşu
Madde 21) Dernek, gerekli görülen yerlerde Genel Kurul kararıyla şube açabilir. Bu amaçla dernek Yönetim Kurulu’nca yetki verilen en az üç (3) kişilik Kurucular Kurulu, Dernekler Yönetmeliği’nde belirtilen Şube Kuruluş Bildirimi’ni ve gerekli belgeleri, şube açılacak yerin en büyük mülki amirliğine verir. Bu tüzüğün Dernek tüzel kişiliğine dair hükümleri de şube kapsamında ve şubeye ilişkin olarak kıyasen uygulanır. Uygulamaya ve merkez şube ilişkilerine dair hükümler, Dernek Yönetim Kurulu’nca mevzuat ve tüzük hükümlerine uygun olarak hazırlanacak "Şubeler Yönetmeliği"nde gösterilir.
Şubelerin Hukuksal Durumu
Madde 22) Şubeler, derneğe bağlı, hak ve varlığı dernek bünyesine dâhil, yetkili kılındığı çalışma alanlarında dernek amaç ve çalışma konuları doğrultusunda, yönetim organlarının kararları ile özerk çalışmalarda bulunmakla görevli olup, dernek ilişkileri ve karar yetkileri, dernek tüzüğünde ilgili hükümlerle ve şubeler yönetmeliğiyle belirlenmiş, tüm işlemlerinden doğan hak ve borçlarından dolayı derneğin sorumlu olduğu bağımsız konutlu dernek iç organı statüsündedir.
Üyelik Hükümleri
Madde 23) Dernek Tüzüğü’nde yer alan üyelik hükümleri, şube ve çalışma alanı kapsamında kalmak üzere Şube Yönetim Kurulu kararları ile uygulanır.
Mali Hükümler
Madde 24) Şube ve çalışma alanı kapsamında kalmak üzere Şube Genel Kurulu ve Yönetim Kurulu tarafında da Dernek Tüzüğü’nde yer alan mali hükümler uygulanır.
Dernek Merkezi ile İlişkiler
Madde 25) Derneğin tüm şubeleri, kuruluş kararı, çalışma, uygulama ve yürütme ile mali konularda derneğin karar ve denetimine tabidir. Dernek Yönetim Kurulu, Şube Genel Kurulu ile Şube Yönetim Kurulu’nun aldığı kararları yasalara ve Dernek Tüzüğü hükümlerine uygunluk yönünden inceleyebilir ve aykırı bulduğu kararlarının gözden geçirilip, uygun kararlar alınmasını isteyebilir.
Eski kararlarında Şube Kurullarının direnmeleri üzerine kesin kararı almaya Dernek Genel Merkez Yönetim Kurulu yetkilidir.
Genel Merkez'in İstek ve Kararlarına Uyma Zorunluluğu
Madde 26) Dernek şubeleri, Genel Merkez Genel Kurulu’nun ve Genel Merkez Yönetim Kurulu’nun kararlarına uymak zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde şubeye tüzüğün düzenlemesi yazılı olarak hatırlatılır. Bu uyarıya rağmen istek yerine getirilmez ise Genel Merkez Yönetim Kurulu, şubenin Genel Kurulu’nu olağanüstü toplantıya çağırma, işten el çektirme, derneğin diğer görevlilerinden veya üyelerinden bir geçici Yönetim Kurulu ile bir geçici Şube Başkanı atama yetkilerini kullanır.
Bu şekilde tespit edilecek geçici yönetim, Şube Olağan Genel Kurul toplantısı tarihine bir yıldan fazla zaman varsa, üç (3) ay içinde tüm şube organlarını yenilemek maksadıyla Olağanüstü Genel Kurul’u toplantıya çağırır.
Yönetim Kurulu’na işten el çektirilmesi ve geçici yeni bir Yönetim Kurulu ve Şube Başkanı atanması halinde bu tedbirler ve sonuçları şubenin bulunduğu yerin en büyük mülki amirine bildirilir.
İşten el çektirilen Şube Başkanı ve Kurul Üyeleri görev yerini terk etmek ve şubenin malları ile defter ve sair işlemli evrakını teslim etmekle yükümlüdür.
Şubelerin Organları
Madde 27) Şubelerin organları şunlardır:
a) Şube Genel Kurulu
b) Şube Yönetim Kurulu
c) Şube Denetçileri
Şube Genel Kurulu
Madde 28) Şubelerin Olağan Genel Kurulu, her üç (3) yılda bir Genel Merkez Genel Kurulu tarihinden en az iki (2) ay önce şubeye kayıtlı üyelerin yarısından bir fazlasının katılması ile olağan olarak, Şube Yönetim Kurulu’nca belirlenecek gün yer ve saatte toplanır. Şube Yönetim Kurulu, Şube Genel Kurulu’nun yapılacağı yeri, günü, saati otuz (30) gün öncesinden Genel Merkez’e bildirmek zorundadır. Şube Genel Kurulunda hazır bulunacak Genel Merkez Yöneticilerinden en yetkilisi, Divan Başkanlığı görevini üstlenir.
Şubeler, Genel Kurul Sonuç Bildiriminin bir örneğini toplantının yapıldığı tarihi izleyen otuz (30) gün içinde mülki idare amirliğine ve dernek genel merkezine bildirmek zorundadırlar.
Şubeler gerektiğinde Olağanüstü Genel Kurul toplantısı da yapılabilir. Şube Yönetim Kurulu’nun kararı ve düzenleyeceği gündem doğrultusunda toplanarak toplantısına başlar. Dernek tüzüğünün Genel Kurul ile ilgili maddelerinde yer alan toplantı yöntem ve ilkeleri, şube ve çalışma alanı kapsamında kalmak üzere, Şube Genel Kurulları’nda da uygulanır.
Şube Genel Kurulu’nun Görev ve Yetkileri
Madde 29) Şube Genel Kurulu’nun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Derneğin amaç ve çalışma konuları doğrultusunda gerekli kararları almak,
b) Geçen çalışma dönemi Şube Yönetim Kurulu çalışma raporu ve denetçileri denetim raporu ile bilânço ve gelir gider çizelgelerini görüşüp onaylamak, Şube Yönetim Kurulu üyelerini aklamak,
c) Gelecek çalışma dönemi Şube Yönetim Kurulu çalışma programını ve bütçe uygulama esaslarını ve gelir gider çizelgelerini görüşüp onaylamak,
d) Şube Yönetim Kurulu asıl ve yedek üyeleri ile asıl ve yedek denetçileri seçmek,
e) Dernek ve Şube Yönetim Kurulları ile denetçileri ve üyelerinin önerileri, dilekleri hakkında kararlar almak,
f) Şubeler Yönetmeliği ve işlemleri ile amaç ve çalışma konuları doğrultusunda derneğin onay ve kararını gerektiren konularda görüş ve öneriler saptamak,
g) Mevzuat ve Şubeler Yönetmeliği’nde yer alan diğer görev ve yetkileri kullanmak.
Şube Yönetim Kurulu
Madde 30) Şube Yönetim Kurulu, Şube Genel Kurulu’nca iki yıl için gizli oyla seçilmiş beş (5) asıl ve beş (5) yedek üyeden oluşur. Şube Yönetim Kurulu, ilk toplantısında kendi aralarında bir başkan, bir başkan yardımcısı ve bir sayman seçer.
Şube Yönetim Kurulu en az ayda bir (1) kez toplanır. Üye sayısının yarısından bir fazlasının sağlanmasıyla kurul toplanır. Kararlar oy çokluğuyla alınır, eşitlik durumunda başkanın oyuna bakılır.
Şube Yönetim Kurulunun Görev ve Yetkileri
Madde 31) Şube Yönetim Kurulu’nun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Başkanın veya seçeceği diğer bir üye aracılığıyla şubeyi temsil etmek,
b) Şube çalışma alanı kapsamında dernek amaç ve çalışma alanı doğrultusunda çalışmalarda bulunmak ve uygulamak,
c) Dernek Genel Kurul’u toplantısında Şube Yönetim Kurulu adına sunulacak önergeleri ve görüşleri belirlemek,
d) Dernek Genel Kurulu ve Şube Genel Kurulu kararlarını uygulamak, denetçilerin dilek ve önerileri hakkında karar vermek,
e) Şube bütçe uygulama esaslarını, gelir gider çizelgeleri ile çalışma raporu, çalışma program, bilânço ve gelir gider çizelgelerini hazırlamak,
f) Derneğin Şube Genel Kurulu toplantı tutanakları ile birlikte onaylanan şube bütçe uygulama esaslarını ve gelir gider çizelgeleri ile faaliyet ve denetim raporlarını Dernek Genel Merkezi’ne göndermek,
g) Dernek Genel Merkez Yönetim Kurulu’nun onayını almak şartıyla, bulunduğu yerlerde derneğin çalışma konularında sayılan etkinlikleri düzenlemek, basın açıklamaları yapmak,
h) Dernek Genel Merkez Yönetim Kurulu’nun onayını almak şartıyla, bulunduğu yerlerdeki diğer derneklerle veya vakıf, sendika ve benzeri sivil toplum kuruluşlarıyla ortak bir amacı gerçekleştirmek için platformlar oluşturmak, var olan platformlara katılmak,
i) Şube personelini atamak, çalıştırmak ve gerektiğinde görevden almak,
j) Demirbaş ve mülk alımlarını Dernek Yönetim Kurulu’nun onayına sunmak,
k) Mevzuat ve Şubeler Yönetmeliği’nde yer alan diğer görev ve yetkileri kullanmak.
Şube Denetçileri
Madde 32) Şube Genel Kurulu’nda üç (3) yıl içinde seçilmiş iki (2) asıl ve iki (2) yedek üyeden oluşan şube denetçileri, en az iki (2) ayda bir şube hesap ve işlemleri ile defterlerinde mevzuata uygun olarak yapacakları incelemelere ilişkin görüş, istek ve önerilerini bir raporla Şube Yönetim Kurulu’na sunarlar.
Şube Yönetim Kurulu ile toplantısında Genel Kurul’a bütçe yönetmeliği ve gelir gider çizelgeleri hakkında görüş istek ve önerilerini sunarlar.
Eksik Hükümler
Madde 33) Şubelerin işleyişi, çalışma prensipleri ve Genel Merkez ile olan ilişkilerini belirlemek üzere Genel Merkez Yönetim Kurulu tarafından "Şubeler Yönetmeliği" çıkarılabilir.
Temsilcilik Açma
Madde 34) Dernek, gerekli gördüğü yerlerde dernek faaliyetlerini yürütmek amacıyla Yönetim Kurulu kararıyla yurt içinde veya yurt dışında temsilcilik açabilir. Temsilciliğin adresi, Yönetim Kurulu kararıyla temsilci olarak görevlendirilen kişi veya kişiler tarafından o yerin mülkî idare amirliğine yazılı olarak bildirilir. Temsilcilik, dernek Genel Kurulu’nda temsil edilmez. Şubeler temsilcilik açamazlar.
Derneğin Gelir Kaynakları
Madde 35) Derneğin gelir kaynakları aşağıda sayılmıştır.
a) Üye aidatı: Üyelerden yıllık olarak en az 120 YTL aidat alınır. Üyeler bu tutarı peşin olarak ödeyebilecekleri gibi, aynı yıl içinde tamamlanmak kaydıyla en fazla on iki (12) taksit şekilde de ödeyebilirler. Bu miktarları zamanın koşullarına göre artırmaya veya eksiltmeye Genel Kurul yetkilidir.
b) Dernek ve şubelerce yapılan yayınlar, tertiplenen çay ve yemekli toplantı, eğlence, yurt içi ve yurt dışı geziler, konser, temsil, spor yarışmaları ve konferanslar gibi faaliyetler ile dernek tanıtım belgesi ve rozet satışından sağlanan gelirler,
c) Gerçek ve tüzel kişilerin kendi isteği ile derneğe yaptıkları bağışlar, ayni ve nakdi yardımlar,
d) Derneğin mal varlığından elde edilen gelirler,
e) Yardım toplama hakkındaki mevzuat hükümlerine uygun olarak toplanacak bağış ve yardımlar,
f) Derneğin, amacını gerçekleştirmek için ihtiyaç duyduğu geliri temin etmek amacıyla giriştiği ticari faaliyetlerden elde edilen kazançlar,
g) Diğer gelirler.
Dernek Görevlileri ve Ücretleri
Madde 36) Şube veya genel merkezdeki üye sayısı ne olursa olsun dernek hizmetlerinde gönüllülük esastır, bu nedenle dernekteki görevinden dolayı hiç kimse ücret talep edemez.
Ancak Genel Kurul tarafından dernek hizmetleri için görevlendirilmiş üyelere gündelik ya da yolluk verilmesine karar verilebilir. Gündelik ve yollukların miktarını belirleme yetkisi Yönetim Kurulu’ndadır.
Derneğin Defter Tutma Esas ve Usulleri ve Tutulacak Defterler
Madde 37) Derneğin defter ve kayıtları Dernekler Yönetmeliği’nde belirtilen usul ve esasa uygun olarak tutulur.
Tutulacak Defterler
Dernekte, aşağıda yazılı defterler tutulur.
a) Karar Defteri: Yönetim Kurulu kararları tarih ve numara sırasıyla bu deftere yazılır ve kararların altı toplantıya katılan üyelerce imzalanır.
b) Üye Kayıt Defteri: Derneğe üye olarak girenlerin kimlik bilgileri, derneğe giriş ve çıkış tarihleri bu deftere işlenir. Üyelerin ödedikleri giriş ve yıllık aidat miktarları bu deftere işlenebilir.
c) Evrak Kayıt Defteri: Gelen ve giden evraklar, tarih ve sıra numarası ile bu deftere kaydedilir. Gelen evrakın asılları ve giden evrakın kopyaları dosyalanır. Elektronik posta yoluyla gelen veya giden evraklar çıktısı alınmak suretiyle saklanır.
d) Demirbaş Defteri: Derneğe ait demirbaşların edinme tarihi ve şekli ile kullanıldıkları veya verildikleri yerler ve kullanım sürelerini dolduranların kayıttan düşürülmesi bu deftere işlenir.
e)İşletme Hesabı Defteri: Dernek adına alınan gelirler ve yapılan giderler açık ve düzenli olarak bu deftere işlenir.
f) Alındı Belgesi Kayıt Defteri: Alındı belgelerinin seri ve sıra numaraları, bu belgeleri alan ve iade edelerin adı, soyadı ve imzaları ile aldıkları ve iade ettikleri tarihler bu deftere işlenir.
Defterlerin Tasdiki
Dernekte tutulması zorunlu olan defterler kullanmaya başlamadan önce İl Dernekler Müdürlüğü’ne veya notere tasdik ettirilir. Bu defterlerin kullanılmasına sayfaları bitene kadar devam edilir ve defterlerin ara tasdiki yapılmaz. Ancak, bilânço esasına göre tutulan defterler ile form veya sürekli form yapraklı defterlerin, kullanılacağı yıldan önce gelen son ayda, her yıl yeniden tasdik ettirilmesi zorunludur.
Beyanname Verilmesi
Madde 38) Derneğin, bir önceki yıla ait faaliyetleri ile gelir ve gider işlemlerinin yılsonu itibarıyla sonuçlarına ilişkin (Dernekler Yönetmeliği EK-21’de sunulan) “Dernek Beyannamesi” dernek Yönetim Kurulu tarafından onaylandıktan sonra, her takvim yılının ilk dört ayı içinde dernek başkanı tarafından ilgili mülki idare amirliğine verilir.
Bildirim Yükümlülüğü
Madde 39) Mülki amirliğe yapılacak bildirimler;
Genel Kurul Sonuç Bildirimi
Olağan veya Olağanüstü Genel Kurul toplantılarını izleyen otuz (30) gün içinde, Yönetim ve Denetim Kurulları ile diğer organlara seçilen asıl ve yedek üyeleri içeren (Dernekler Yönetmeliği EK-3’te sunulan) “Genel Kurul Sonuç Bildirimi” ve ekleri Yönetim Kurulu Başkanı tarafından ilgili mülki idare amirliğine bildirilir:
Genel Kurul Sonuç Bildirimine;
a) Divan başkanı, başkan yardımcıları ve yazman tarafından imzalanmış Genel Kurul Toplantı Tutanağı örneği,
b) Tüzük değişikliği yapılmışsa, tüzüğün değişen maddelerinin yeni ve eski şekli ile dernek tüzüğünün son şeklinin her sayfası Yönetim Kurulu’nca imzalanmış örneği eklenir.
Taşınmazların Bildirilmesi
Derneğin edindiği taşınmazlar tapuya tescilinden itibaren otuz gün içinde (Dernekler Yönetmeliği EK-26’da sunulan) “Taşınmaz Mal Bildirimi”ni doldurmak suretiyle mülki idare amirliğine bildirilir.
Yurtdışından Yardım Alma Bildirimi
Dernek tarafından, yurtdışından yardım alınacak olması durumunda yardım alınmadan önce (Dernekler Yönetmeliği EK-4’te belirtilen) “Yurtdışından Yardım Alma Bildirimi” iki nüsha olarak doldurup mülki idare amirliğine bildirimde bulunurlar.
Bildirim formuna, yurt dışından yardım alınması hususunda alınmış Yönetim Kurulu kararı örneği, varsa bu konuda düzenlenen protokol, sözleşme ve benzeri belgeler ile yardımın aktarıldığı hesaba ilişkin dekont, ekstra ve benzeri belgenin bir örneği de eklenir.
Nakdi yardımların bankalar aracılığıyla alınması ve kullanılmadan önce bildirim şartının yerine getirilmesi zorunludur.
Kamu Kurum ve Kuruluşları ile Birlikte Yürütülen Ortak Projelerle İlgili Bildirim
Derneğin görev alanına ilişkin konularda kamu kurum ve kuruluşları ile yürüttüğü ortak projelerle ilgili olarak yapılan protokol ve projenin örneği (Dernekler Yönetmeliği EK-23’de gösterilen) “Proje Bildirimi”ne eklenerek, protokol tarihini izleyen bir (1) ay içinde dernek merkezinin bulunduğu yerin valiliğine verilir.
Değişikliklerin Bildirilmesi
Derneğin yerleşim yerinde meydana gelen değişiklik (Dernekler Yönetmeliği EK-24’te belirtilen) “Yerleşim Yeri Değişiklik Bildirimi”, Genel Kurul toplantısı dışında dernek organlarında meydana gelen değişiklikler (Dernekler Yönetmeliği EK-25’te belirtilen) “Dernek Organlarındaki Değişiklik Bildirimi” doldurulmak suretiyle, değişikliği izleyen otuz gün içinde mülki idare amirliğine bildirilir.
Dernek tüzüğünde yapılan değişiklikler de tüzük değişikliğinin yapıldığı genel kurul toplantısını izleyen otuz (30) gün içinde, Genel Kurul Sonuç Bildirimi ekinde mülki idare amirliğine bildirilir.
Derneğin Borçlanma Usulleri
Madde 40) Dernek amacını gerçekleştirmek ve faaliyetlerini yürütebilmek için ihtiyaç duyulması halinde Yönetim Kurulu kararı ile borçlanma yapabilir. Bu borçlanma kredili mal ve hizmet alımı konularında olabileceği gibi nakit olarak ta yapılabilir. Ancak bu borçlanma, derneğin gelir kaynakları ile karşılanamayacak miktarlarda ve derneği ödeme güçlüğüne düşürecek nitelikte yapılamaz.
Tüzüğün Ne Şekilde Değiştirileceği
Madde 41) Tüzük değişikliği Genel Kurul kararı ile yapılabilir.
Genel Kurul’da tüzük değişikliği yapılabilmesi için Genel Kurul’a katılma ve oy kullanma hakkı bulunan üyelerin üçte iki (2/3) çoğunluğu aranır. Çoğunluğun sağlanamaması sebebiyle toplantının ertelenmesi durumunda ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Ancak, bu toplantıya katılan üye sayısı, Yönetim ve Denetim Kurulları üye tam sayısının iki (2) katından az olamaz.
Tüzük değişikliği için gerekli olan karar çoğunluğu toplantıya katılan ve oy kullanma hakkı bulunan üyelerin oylarının üçte ikisi (2/3)’dir. Genel Kurul’da tüzük değişikliği oylaması açık olarak yapılır.
Derneğin Feshi ve Mal Varlığının Tasfiye Şekli
Madde 42) Genel Kurul, her zaman derneğin feshine karar verebilir.
Genel Kurul’da fesih konusunun görüşülebilmesi için Genel Kurul’a katılma ve oy kullanma hakkı bulunan üyelerin üçte iki (2/3) çoğunluğu aranır. Çoğunluğun sağlanamaması sebebiyle toplantının ertelenmesi durumunda ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Ancak, bu toplantıya katılan üye sayısı, yönetim ve denetim kurulları üye tam sayısının iki (2) katından az olamaz.
Fesih kararının alınabilmesi için gerekli olan karar çoğunluğu toplantıya katılan ve oy kullanma hakkı bulunan üyelerin oylarının üçte ikisi (2/3)’dir. Genel Kurul’da fesih kararı oylaması açık olarak yapılır.
Tasfiye İşlemleri
Genel Kurul’ca fesih kararı verildiğinde, derneğin para, mal ve haklarının tasfiyesi son Yönetim Kurulu üyelerinden oluşan Tasfiye Kurulu’nca yapılır. Bu işlemlere, feshe ilişkin Genel Kurul kararının alındığı veya kendiliğinden sona erme halinin kesinleştiği tarihten itibaren başlanır. Tasfiye süresi içinde bütün işlemlerde dernek adında “Tasfiye halinde Barış Derneği” ibaresi kullanılır.
Tasfiye Kurulu, mevzuata uygun olarak derneğin para, mal ve haklarının tasfiyesi işlemlerini baştan sonuna kadar tamamlamakla görevli ve yetkilidir. Bu kurul, önce derneğin hesaplarını inceler. İnceleme esnasında derneğe ait defterler, alındı belgeleri, harcama belgeleri, tapu ve banka kayıtları ile diğer belgelerinin tespiti yapılarak varlık ve yükümlülükleri bir tutanağa bağlanır. Tasfiye işlemeleri sırasında derneğin alacaklılarına çağrıda bulunulur ve varsa malları paraya çevrilerek alacaklılara ödenir. Derneğin alacaklı olması durumunda alacaklar tahsil edilir. Alacakların tahsil edilmesi ve borçların ödenmesinden sonra kalan tüm para, mal ve hakları, Genel Kurul’da belirlenen yere devredilir. Genel Kurul’da, devredilecek yer belirlenmemişse derneğin bulunduğu ildeki amacına en yakın ve fesih edildiği tarihte en fazla üyeye sahip derneğe devredilir.
Tasfiyeye ilişkin tüm işlemler tasfiye tutanağında gösterilir ve tasfiye işlemleri, mülki idare amirliklerince haklı bir nedene dayanılarak verilen ek süreler hariç üç ay içinde tamamlanır.
Derneğin para, mal ve haklarının tasfiye ve intikal işlemlerinin tamamlanmasını müteakip tasfiye kurulu tarafından durumun yedi (7) gün içinde bir yazı ile dernek merkezinin bulunduğu yerin mülki idare amirliğine bildirilmesi ve bu yazıya tasfiye tutanağının da eklenmesi zorunludur.
Derneğin defter ve belgelerini Tasfiye Kurulu sıfatıyla son Yönetim Kurulu üyeleri saklamakla görevlidir. Bu görev, bir Yönetim Kurulu üyesine de verilebilir. Bu defter ve belgelerin saklanma süresi beş (5) yıldır.
Hüküm Eksikliği
Madde 43) Bu tüzükte belirtilmemiş hususlarda Dernekler Kanunu, Türk Medeni Kanunu ve bu kanunlara atfen çıkartılmış olan Dernekler Yönetmeliği ve ilgili diğer mevzuatın dernekler hakkındaki hükümleri uygulanır.
Bu tüzük kırk üç (43) maddeden ibarettir.
* Barış Derneği’nin 18 Kasım 2007 tarihli 3. Olağan Genel Kurulu’nda oy birliğiyle kabul edilen yeni tüzüğüdür.
** İstanbul Valiliği İl Dernekler Müdürlüğü, Dernek Yönetim Kurulu Başkanlığı’na göndermiş olduğu 6 Şubat 2008 Çarşamba tarih ve B.05.4.VKL.4.34.0.800-34-113/010 sayılı yazıda, “Dernekler Yönetmeliği’nin 5 inci maddesinde, tüzel kişilerin çocuk derneklerinin kurucusu veya üyesi olamayacağının belirtildiği”ni hatırlatmış, dolayısıyla “dernek tüzüğünün 3 üncü maddesinde yer alan, ‘Aynı amaç doğrultusunda kurulmuş olan çocuk derneklerine üye olabilir. Kurulan bir çocuk derneğinde kurucu üye olabilir’ ifadesinin metinden çıkarılmasını gerekli görüldüğü”nü bildirmiştir. Bu uyarı nedeniyle 3 üncü maddenin ilk halinde yer alan “Aynı amaç doğrultusunda kurulmuş olan çocuk derneklerine üye olabilir. Kurulan bir çocuk derneğinde kurucu üye olabilir” ifadesi metinden çıkarılmıştır.
Not: Tüzüğün orijinali için tıklayınız.
